{"id":11292,"date":"2025-07-25T15:11:45","date_gmt":"2025-07-25T15:11:45","guid":{"rendered":"https:\/\/turkeyistanbulmedical.com\/?p=11292"},"modified":"2025-07-25T15:21:22","modified_gmt":"2025-07-25T15:21:22","slug":"insan-beyni-nasil-calisir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turkeyistanbulmedical.com\/tr\/insan-beyni-nasil-calisir\/","title":{"rendered":"\u0130nsan Beyni Nas\u0131l \u00c7al\u0131\u015f\u0131r?"},"content":{"rendered":"
\u0130nsan beyni, elektriksel ve kimyasal sinyallerle \u00e7al\u0131\u015fan son derece karma\u015f\u0131k bir organd\u0131r. Temel olarak n\u00f6ron ad\u0131 verilen sinir h\u00fccrelerinin olu\u015fturdu\u011fu dev bir ileti\u015fim a\u011f\u0131 gibi \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n
Serebrum beynin en b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131d\u0131r ve yakla\u015f\u0131k %80’ini olu\u015fturur.<\/p>\n
Serebrum sa\u011f ve sol olmak \u00fczere iki yar\u0131m k\u00fcreden olu\u015fur. Sa\u011f yar\u0131m k\u00fcre v\u00fccudun sol taraf\u0131n\u0131 kontrol ederken sol yar\u0131m k\u00fcre v\u00fccudun sa\u011f taraf\u0131ndan sorumludur.<\/p>\n
Bu yar\u0131m k\u00fcreler, korpus kallozum<\/strong> ad\u0131 verilen sinir a\u011f\u0131 ile birbirine ba\u011flan\u0131r. Beyin yar\u0131m k\u00fcreleri, i\u00e7lerinde beyaz ve gri maddeyle \u00e7evrilidir. Gri madde \u00e7e\u015fitli h\u00fccrelerden, beyaz madde ise aksonlardan olu\u015fur.<\/p>\n Di\u011fer ad\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck beyin olan beyincik, beyin sap\u0131n\u0131n \u00fcst k\u0131sm\u0131n\u0131n arkas\u0131nda yer alan, duyusal girdileri kas tepkileriyle koordine eden beyin b\u00f6lgesidir.<\/p>\n V\u00fccudun denge organlar\u0131ndan biri olan ve kas kontrol\u00fcn\u00fc sa\u011flayan beyincik, motor hareketlerinin sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in hayati bir organ olarak da kabul edilir.<\/p>\n Beyni olu\u015fturan \u00fc\u00e7 ana b\u00f6l\u00fcmden biri olan beyincik, ba\u015f\u0131n arka k\u0131sm\u0131nda, beyin ile beyin sap\u0131 aras\u0131nda kalan b\u00f6lgede yer al\u0131r. Ve beyaz maddeyi kaplayan bir korteks ve i\u00e7i s\u0131v\u0131yla dolu bir ventrik\u00fclden olu\u015fur. Ayr\u0131ca beyincik iki yar\u0131m k\u00fcreye b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f bir yap\u0131dad\u0131r.<\/p>\n Beynin en alt k\u0131sm\u0131nda yer alan ve omurilikle do\u011frudan ba\u011flant\u0131 kuran yap\u0131d\u0131r.<\/p>\n Beynin temel ya\u015famsal i\u015flevlerini kontrol eden ve hayatta kalmak i\u00e7in kritik olan bir b\u00f6lge olarak, solunum, kalp at\u0131\u015f\u0131, kan bas\u0131nc\u0131 gibi otomatik ve hayati fonksiyonlar\u0131 d\u00fczenler.<\/p>\n Bu beyin sap\u0131, beyin yar\u0131m k\u00fcreleri ile omurilik aras\u0131nda bir k\u00f6pr\u00fc i\u015flevi g\u00f6r\u00fcr.<\/p>\n Beyin sap\u0131 serebrum, beyincik ve omurilik aras\u0131ndaki ileti\u015fimi k\u00f6pr\u00fclemek i\u00e7in g\u00f6rev yapar.<\/p>\n Beyin sap\u0131, beyin aksonlar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu beyaz ve gri maddeyi i\u00e7erir (beyaz cevher ve gri cevher olarak da bilinir).<\/p>\n Gri madde sinir h\u00fccresi g\u00f6vdelerinden olu\u015fur. Ve \u00f6nemli beyin sap\u0131 \u00e7ekirdeklerini i\u00e7erir.<\/p>\n Beyin sap\u0131n\u0131n beyaz madde yollar\u0131 ise serebrum, beyincik ve omurilik aras\u0131nda seyahat eden n\u00f6ron aksonlar\u0131ndan olu\u015fur. Afferent yollar beyne bilgi ta\u015f\u0131r. Ve efferent yollar beyinden bilgi ta\u015f\u0131r.<\/p>\n Beyin sap\u0131 b\u00f6l\u00fcmleri, v\u00fccudun i\u015flevlerini d\u00fczenlemede b\u00fcy\u00fck ve \u00f6nemli bir rol oynar.<\/p>\n Bu, \u00f6n beynin en b\u00fcy\u00fck ve d\u0131\u015f k\u0131sm\u0131d\u0131r. Beyin yar\u0131m k\u00fcreleri (hemisferler)<\/strong>, korteks<\/strong> ve bazal ganglionlar<\/strong> bu k\u0131s\u0131mda yer al\u0131r.<\/p>\n Beynin sa\u011f ve sol olmak \u00fczere iki e\u015fit par\u00e7aya ayr\u0131lm\u0131\u015f halidir. Bu iki yar\u0131m k\u00fcreye \u201csa\u011f hemisfer<\/strong>\u201d ve \u201csol hemisfer<\/strong>\u201d denir.<\/p>\n Birbirleriyle korpus kallozum<\/strong> (corpus callosum<\/strong>) ad\u0131 verilen sinir lifi a\u011f\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ileti\u015fim kurarlar.<\/p>\n Beynimizin derinliklerinde yer alan ve duygusal tepkiler, haf\u0131za, motivasyon gibi bir\u00e7ok temel i\u015flevi d\u00fczenleyen bir yap\u0131lar kompleksidir.<\/p>\n Haf\u0131za olu\u015fumu ve \u00f6\u011frenme<\/p>\n Duygular\u0131n (\u00f6zellikle korku ve \u00f6fke) i\u015flenmesi<\/p>\n Singulat girus, septum pellucidum, fornix<\/strong> gibi yap\u0131lar da dahildir.<\/p>\n Duygusal durumlar, i\u00e7g\u00fcd\u00fcler ve motivasyon \u00fczerinde etkilidir.<\/p>\n Al\u0131n b\u00f6lgesinde, beynin \u00f6n k\u0131sm\u0131nda yer al\u0131r.<\/p>\n Frontal lobun arkas\u0131nda, \u00fcst yan k\u0131s\u0131mdad\u0131r.<\/p>\n Bu b\u00f6lge beynin primer duyusal korteksidir. Duyusal homonkulus denilen v\u00fcudun duyusal verilerinin i\u015flendi\u011fi, her v\u00fccut k\u0131sm\u0131n\u0131n belli bir korteks alan\u0131 ile temsil edildi\u011fi bir b\u00f6lgedir. Brodmann\u2019\u0131n 3. alan\u0131 olarak da bilinir.<\/p>\n Hareketlerin koordine edilmesi ve uzaysal muhakemede hayati rol oynar. Otomobil kullan\u0131rken yola f\u0131rlayan bir hayvan gibi yeni uyar\u0131lar\u0131n tetikledi\u011fi dikkati sa\u011flar.<\/p>\n \u00c7evreye g\u00f6re ki\u015finin kendisinin ve di\u011fer nesnelerin oryantasyonunu kurmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Ellerden de belirgin uyar\u0131 ald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ince becerileri koordine etmeye yard\u0131m etti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir.<\/p>\n Gerschwind b\u00f6lgesi olarak da bilinen bu alan y\u00fcz ifadelerini ve duygular\u0131 de\u011ferlendirmeye yard\u0131m eder. Dil i\u015fleme, basit matematiksel i\u015flemler, v\u00fccut alg\u0131s\u0131 gibi farkl\u0131 alanlarda da g\u00f6revleri olabilir. Angular ve supramarginal girus da buradad\u0131r.<\/p>\n Kula\u011fa yak\u0131n \u015fakak b\u00f6lgesinde bulunur.<\/p>\n Bu b\u00f6lge asl\u0131nda birka\u00e7 lobun kesi\u015fiminde yer al\u0131r. Fakat temporal lobla direkt olarak ili\u015fkidedir. Sava\u015f ya da ka\u00e7 cevab\u0131 gibi otomatik duygusal reaksiyonlar\u0131 kontrol eder. Limbik lob haf\u0131za, \u00f6\u011frenme ve dikkat i\u00e7in \u00f6nemli yap\u0131lar olan hippokampus ve amigdalay\u0131 i\u00e7erir. \u0130\u015ftah, cinsel istek gibi bilin\u00e7 d\u0131\u015f\u0131 duygusal durumlar\u0131 ve baz\u0131 otomatik v\u00fccut fonksiyonlar\u0131n\u0131 kontrol eder.<\/p>\n Konu\u015fman\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131 ile ili\u015fkili bir b\u00f6lgedir.<\/p>\n Konu\u015fman\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilmesine yard\u0131m eder. Wernicke alan\u0131 ile beraber ileti\u015fimde \u00f6nemli bir yerdir.<\/p>\n Beynin en arka k\u0131sm\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n Bu k\u0131s\u0131m, telensefalonun alt\u0131nda ve beyin sap\u0131n\u0131n hemen \u00fcst\u00fcnde yer al\u0131r.<\/p>\n Orta beynin i\u00e7 k\u0131sm\u0131nda, beyin sap\u0131n\u0131n \u00f6n taraf\u0131nda yer al\u0131r.<\/p>\n Kas hareketlerinin kontrol\u00fcnde yer al\u0131r.<\/p>\n Dopamin \u00fcretir, hareketin d\u00fczg\u00fcn yap\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flar (Parkinson hastal\u0131\u011f\u0131nda bu yap\u0131 zarar g\u00f6r\u00fcr).<\/p>\n Orta beynin arka (dorsal) k\u0131sm\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n G\u00f6rsel ve i\u015fitsel reflekslerin y\u00f6netimi<\/p>\n D\u00f6rt \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 b\u00f6lgeden olu\u015fur.<\/p>\n Bunlara corpora quadrigemina<\/strong> denir:<\/p>\n G\u00f6rsel refleksler (\u00f6rne\u011fin ani \u0131\u015f\u0131\u011fa tepki)<\/p>\n \u0130\u015fitsel refleksler (\u00f6rne\u011fin y\u00fcksek sese irkilme)<\/p>\n Orta beynin \u00f6n k\u0131sm\u0131nda bulunur.<\/p>\n Tegmentum ve tektum aras\u0131nda ince bir kanald\u0131r.<\/p>\n Beyin sap\u0131n\u0131n en \u00fcst k\u0131sm\u0131d\u0131r.<\/p>\nBeyincik:<\/strong><\/h3>\n
Beyinci\u011fin ba\u015fl\u0131ca g\u00f6revleri \u015funlard\u0131r:<\/strong><\/h4>\n
\n
Beyin Sap\u0131<\/strong>: <\/strong><\/h3>\n
Beyin Sap\u0131 B\u00f6l\u00fcmleri Nelerden Olu\u015fur?<\/strong><\/h3>\n
Ve \u00fc\u00e7 b\u00f6l\u00fcmden olu\u015fur:\u00a0<\/strong><\/h4>\n
\n
Beynin Temel B\u00f6l\u00fcmleri ve G\u00f6revleri Nelerdir?<\/strong><\/h3>\n
\u00d6n Beyin (Prosensephalon) B\u00f6l\u00fcmleri ve G\u00f6revleri<\/strong><\/h3>\n
\u00d6n beyin iki ana k\u0131sma ayr\u0131l\u0131r:<\/strong><\/h4>\n
\n
Telensefalon (Telencephalon):<\/strong><\/h3>\n<\/li>\n<\/ol>\n
Beyin Yar\u0131m K\u00fcreleri (Hemisferler):<\/strong><\/h4>\n
Sa\u011f ve Sol Beyin G\u00f6revleri Nelerdir?<\/strong><\/h3>\n
Sa\u011f\u00a0<\/strong>beyin \u00f6zellikleri \u015f\u00f6yledir:<\/strong><\/h4>\n
\n
Beynin sa\u011f taraf\u0131nda bir hasar olu\u015fmas\u0131 durumunda g\u00f6r\u00fclebilecek etkilerse \u015fu \u015fekildedir:<\/strong><\/h4>\n
\n
Sol Beyin:<\/strong><\/h4>\n
Sol beyin \u00f6zellikleri \u015fu \u015fekilde s\u0131ralanabilir;<\/strong><\/h4>\n
\n
Beynin sol taraf\u0131nda bir hasar olu\u015fmas\u0131 durumunda g\u00f6r\u00fclebilecek etkiler \u015fu \u015fekilde s\u0131ralanabilir:<\/strong><\/h4>\n
\n
Beyin Korteksi (Cerebral Cortex):<\/strong><\/h4>\n
\n
Bazal Ganglionlar (Bazal \u00c7ekirdekler):<\/strong><\/h4>\n
\n
Limbik Sistem:<\/strong><\/h4>\n
Limbik Sistemin G\u00f6revleri<\/strong><\/h4>\n
\n
Hipokampus:<\/strong><\/h4>\n<\/li>\n<\/ul>\n
\n
Amigdala:<\/strong><\/h4>\n<\/li>\n<\/ul>\n
Beynin Loblar\u0131 ve\u00a0 G\u00f6revleri Nelerdir?<\/strong><\/h3>\n
\n
Frontal Lob (\u00d6n Lob):<\/strong><\/h3>\n<\/li>\n<\/ol>\n
G\u00f6revleri:<\/strong><\/h4>\n
\n
Zedelenirse: <\/strong><\/h4>\n
\n
\n
Parietal Lob (Yan Lob):<\/strong><\/h3>\n<\/li>\n<\/ol>\n
G\u00f6revleri:<\/strong><\/h4>\n
\n
Parietal Lobdaki Baz\u0131 \u00d6nemli Yap\u0131lar<\/strong><\/h3>\n
\n
Postsantral Girus:<\/strong><\/h4>\n<\/li>\n<\/ul>\n
\n
Posterior Parietal Korteks:<\/strong><\/h4>\n<\/li>\n<\/ul>\n
\n
Superior Parietal Lob\u00fcl:<\/strong><\/h4>\n<\/li>\n<\/ul>\n
\n
\u0130nferior Parietal Lob\u00fcl:<\/strong><\/h4>\n<\/li>\n<\/ul>\n
Zedelenirse: <\/strong><\/h4>\n
\n
\n
Temporal Lob (\u015eakak Lobu)<\/strong><\/h3>\n<\/li>\n<\/ol>\n
G\u00f6revleri:<\/strong><\/h4>\n
\n
Temporal Lobdaki Baz\u0131 \u00d6nemli Alanlar<\/strong><\/h3>\n
\n
Limbik Lob:<\/strong><\/h4>\n<\/li>\n<\/ul>\n
\n
Wernicke Alan\u0131:<\/strong><\/h4>\n<\/li>\n<\/ul>\n
\n
Broca Alan\u0131:<\/strong><\/h4>\n<\/li>\n<\/ul>\n
Zedelenirse: <\/strong><\/h4>\n
\n
\n
Oksipital Lob (Arka Lob):<\/strong><\/h3>\n<\/li>\n<\/ol>\n
G\u00f6revleri:<\/strong><\/h4>\n
\n
Zedelenirse: <\/strong><\/h4>\n
\n
\n
Diensefalon (Diencephalon):<\/strong><\/h3>\n<\/li>\n<\/ol>\n
Talamus:<\/strong><\/h4>\n
\n
Hipotalamus:<\/strong><\/h4>\n
\n
Epitalamus (Epifiz Bezi):<\/strong><\/h4>\n
\n
Orta Beyin (Mesencephalon) B\u00f6l\u00fcmleri ve G\u00f6revleri<\/strong><\/h3>\n
Orta beyin, ba\u015fl\u0131ca d\u00f6rt ana b\u00f6l\u00fcmden olu\u015fur:<\/strong><\/h4>\n
\n
Tegmentum:<\/strong><\/h3>\n<\/li>\n<\/ol>\n
G\u00f6revleri:<\/strong><\/h4>\n
\n
\u0130\u00e7erdi\u011fi Yap\u0131lar:<\/strong><\/h4>\n
\n
K\u0131rm\u0131z\u0131 \u00c7ekirdek (Nucleus Ruber):<\/strong><\/h4>\n<\/li>\n<\/ul>\n
\n
Substantia Nigra (Kara Madde):<\/strong><\/h4>\n<\/li>\n<\/ul>\n
\n
Tektum:<\/strong><\/h3>\n<\/li>\n<\/ol>\n
G\u00f6revleri:<\/strong><\/h4>\n
\u0130\u00e7erdi\u011fi Yap\u0131lar:<\/strong><\/h4>\n
\n
\u00dcst Ikiz \u00c7\u0131k\u0131nt\u0131lar (Superior Colliculi):<\/strong><\/h4>\n<\/li>\n<\/ul>\n
\n
Alt Ikiz \u00c7\u0131k\u0131nt\u0131lar (Inferior Colliculi):<\/strong><\/h4>\n<\/li>\n<\/ul>\n
\n
Serebral Ped\u00fcnk\u00fcller (Cerebral Peduncles):<\/strong><\/h3>\n<\/li>\n<\/ol>\n
G\u00f6revleri:<\/strong><\/h4>\n
\n
\n
Sylvian Akved\u00fc\u011f\u00fc (Aqueductus Cerebri \/ Serebral akved\u00fck)<\/strong><\/h3>\n<\/li>\n<\/ol>\n
G\u00f6revi:<\/strong><\/h4>\n
\n
Arka Beyin (Hindbrain) B\u00f6l\u00fcmleri ve G\u00f6revleri<\/strong><\/h3>\n
\n
Orta Beyin (Mesensefalon): <\/strong><\/h3>\n<\/li>\n<\/ol>\n
G\u00f6revleri:<\/strong><\/h4>\n
\n